Whisky basiskennis

Whisky proeven: zo doe je dat

Whisky proef je in vier stappen: kijken, ruiken, proeven en de afdronk. Gebruik een tulpvormig glas, neem de tijd en voeg eventueel een paar druppels water toe. Zo ontdek je veel meer smaken dan wanneer je whisky gewoon drinkt.

hangeschreven fles met Amrita Mumbai whisky

Wat heb je nodig?

Een tulpvormig glas

Een glas dat bovenaan smaller wordt, houdt de geur bij elkaar. Een tumbler is mooi, maar je ruikt er minder in.

Water op kamertemperatuur

Met een pipet of theelepel voeg je druppel voor druppel water toe.

Iets neutraals tussendoor

Water en een plain cracker of stukje brood maken je smaak weer schoon.

Rust en een neutrale ruimte

Geen sterke parfum, kaarsen of etensgeuren in de buurt.

Whisky proeven in vier stappen

1

Kijken

Houd het glas tegen een lichte achtergrond. Licht goud wijst vaak op een bourbonvat, diep amber of koper op sherry- of wijnvaten. Let op: sommige whisky’s krijgen karamel als kleurstof, dus kleur zegt niet alles. Draai het glas en kijk naar de druppels langs de wand. Langzame, dikke druppels wijzen op een volle, olieachtige whisky.

2

Ruiken

Houd het glas eerst een stukje van je neus af en kom dan langzaam dichterbij. Ruik met je mond een beetje open, dan prikt de alcohol minder. Ruik een paar keer en probeer te benoemen wat je ruikt: fruit, bloemen, vanille, hout, rook?

3

Proeven

Neem een kleine slok en laat hem een paar seconden door je hele mond gaan. De eerste slok is vaak vooral alcohol, bij de tweede proef je meer. Let op zoet, zout en bitter, en op het mondgevoel: licht en fris, of vol en romig?

4

De afdronk

Slik door en adem rustig uit door je neus. Wat blijft er hangen, en hoe lang? Een lange afdronk met veel verschillende smaken is vaak een teken van een complexe whisky.

Water erbij?

Ja, dat mag, en het helpt vaak. Een paar druppels water maken aroma’s vrij die eerst verborgen zaten, en halen de scherpte van de alcohol af. Vooral bij whisky op vatsterkte (cask strength) maakt dat veel verschil.

Proef altijd eerst zonder water. Voeg daarna één of twee druppels toe en proef opnieuw.

En ijs?

Voor het proeven liever niet. Kou verdooft je smaakpapillen en houdt de geur in het glas. Drink je whisky gewoon voor je plezier? Dan is een ijsblokje natuurlijk prima.

Smaken benoemen

Vind je het lastig om te zeggen wat je proeft? Begin met de grote smaakgroepen en ga dan verder in detail. Ons smaakwiel helpt je daarbij.

Fruitig

appel, peer, citrus, perzik, gedroogd fruit

Bloemig

heide, honing, bloesem, gras

Zoet

vanille, karamel, toffee, chocolade

Kruidig

kaneel, peper, kruidnagel, gember

Houtig

eikenhout, noten, toast, leer

Rokerig

turf, kampvuur, zeelucht, jodium

Meerdere whisky's proeven

Proef je meerdere whisky’s na elkaar, zoals tijdens een proeverij? Dan helpt de juiste volgorde.

RegelWaarom
Van licht naar zwaarEen volle whisky overstemt een lichte. Begin met zacht en fruitig.
Van laag naar hoog alcoholWhisky op vatsterkte gaat aan het eind, anders proef je de rest minder goed.
Rokerig als laatsteTurf blijft lang hangen en verdringt subtiele smaken.
Niet meer dan zesDaarna proeft alles hetzelfde. Neem kleine hoeveelheden, zo’n 2 cl per whisky.
Water en een cracker tussendoorZo begin je elke whisky met een schone mond.

Tip: schrijf per whisky kort op wat je ziet, ruikt en proeft, en geef hem een cijfer. Zo ontdek je na een paar proeverijen welke stijl bij jou past.

Veelgestelde vragen

Welk glas is het beste om whisky te proeven?

Een tulpvormig glas, zoals een Glencairn- of nosingglas. De smalle opening houdt de geur bij elkaar, zodat je meer ruikt.

Hoeveel whisky schenk je om te proeven?

Ongeveer 2 cl per whisky is genoeg. Zo kun je meerdere whisky’s proeven zonder dat je smaak verdooft.

Moet je water in whisky doen?

Het hoeft niet, maar een paar druppels water openen vaak extra aroma’s. Proef eerst zonder en voeg dan druppel voor druppel toe.

Op welke temperatuur proef je whisky?

Op kamertemperatuur. Te koud en je ruikt weinig, te warm en de alcohol overheerst.

Waarom proef ik eerst alleen alcohol?

Je mond moet even wennen. De eerste slok is vaak scherp, bij de tweede slok proef je veel meer.

Kan ik bij vomFASS whisky proeven?

Ja. In onze winkel in Wassenaar kun je elke whisky proeven voordat je kiest. Wil je het samen met een kenner doen? Kom dan naar onze whisky proeverij.

Proeven met een kenner

Tijdens onze whisky proeverij in Wassenaar proef je zes bijzondere whisky’s, met uitleg bij elke stap.